ซ้อมก่อนเสี่ยงจริง: ระบบจำลองฟิชชิ่งสำหรับองค์กร Phishing Simulations
29 มกราคม 2569
การโจมตีแบบฟิชชิ่งยังคงเป็นหนึ่งในภัยคุกคามทางไซเบอร์ที่พบบ่อยที่สุด ระบบจำลองฟิชชิ่งจึงถูกนำมาใช้เป็นเครื่องมือสำคัญในการประเมิน วัดผล และพัฒนาทักษะของบุคลากร เพื่อให้องค์กรสามารถรับมือกับภัยคุกคามได้อย่างมีประสิทธิภาพ
การโจมตีแบบฟิชชิ่ง คืออะไร
การโจมตีแบบฟิชชิ่ง (Phishing) คือการหลอกลวงทางออนไลน์ที่ผู้ไม่หวังดีปลอมตัวเป็นหน่วยงานหรือบุคคลที่น่าเชื่อถือ (เช่น ธนาคาร บริษัทขนส่ง หรือแพลตฟอร์มยอดนิยม) เพื่อให้เหยื่อสร้างความไว้วางใจและกระตุ้นให้ผู้ใช้งานดำเนินการบางอย่างตามที่พวกเขากำหนดโดยเปิดเผยข้อมูลสำคัญ เช่น รหัสผ่าน เลขบัตรเครดิต ข้อมูลส่วนตัว หรือกดลิงก์/ดาวน์โหลดไฟล์อันตราย การโจมตีแบบฟิชชิ่งจึงเป็นวิธีที่ “ลงทุนต่ำแต่ได้ผลสูง” โดยมุ่งเน้นการโจมตีไปที่ความประมาทของมนุษย์เพื่อบรรลุเป้าหมายต่างๆ เช่น ขโมยทรัพย์สินทางการเงิน เป็นช่องทางเจาะระบบขององค์กร ยึดครองบัญชี ขายข้อมูลในตลาดมืด
ระบบจำลองฟิชชิ่ง (Phishing Simulation)
การโจมตีแบบฟิชชิ่งยังคงเป็นหนึ่งในภัยคุกคามทางไซเบอร์ที่พบบ่อยที่สุด ระบบจำลองฟิชชิ่งจึงถูกนำมาใช้เป็นเครื่องมือสำคัญในการประเมิน วัดผล และพัฒนาทักษะของบุคลากร เพื่อให้องค์กรสามารถรับมือกับภัยคุกคามได้อย่างมีประสิทธิภาพ
สำหรับ Trend Micro นั้น Phishing Simulation มีอยู่ที่ Trend Micro Vision One ในส่วนของ Cyber Risk Assessment โดยมีกระบวนการทำงาน ดังนี้
1. ช่วยประเมินระดับความตระหนักรู้ของบุคลากร
ระบบจำลองฟิชชิ่งทำหน้าที่เสมือน “แบบทดสอบความปลอดภัยไซเบอร์” ช่วยให้องค์กรทราบว่าพนักงานมีความเข้าใจและความพร้อมในการรับมือกับอีเมลฟิชชิ่งมากน้อยเพียงใด ผู้บริหารหรือฝ่ายไอทีสามารถติดตามความคืบหน้าและอัตราการผ่าน–ไม่ผ่านการทดสอบ และใช้ข้อมูลที่ได้เพื่อวางแผนพัฒนาทักษะด้าน Cyber Awareness
2. เรียนรู้ผ่านสถานการณ์จำลองที่ใกล้เคียงของจริง
เมื่อพนักงานคลิกลิงก์หรือหลงเชื่ออีเมลฟิชชิ่งจำลอง ระบบสามารถแสดงหน้า Landing Page เพื่อแจ้งเตือนถึงความเสี่ยงที่เกิดขึ้น อธิบายจุดสังเกตของอีเมลฟิชชิ่งพร้อมให้ความรู้ในทันที และสามารถตั้งค่า Follow-up Notifications เพื่อส่งคำแนะนำเพิ่มเติมหรือเนื้อหาเสริมในภายหลังได้
3. สามารถปรับแต่งให้เหมาะสมกับบริบทขององค์กร
ระบบมีความยืดหยุ่นสูง รองรับการใช้งานในหลากหลายสถานการณ์
· เทมเพลตอีเมลฟิชชิ่งมากกว่า 800 รูปแบบ
· รองรับหลายภาษา และภัยคุกคามที่พบได้จริงในปัจจุบัน
· สามารถสร้าง Custom Email Templates และ Custom Landing Pages เพื่อให้สอดคล้องกับรูปแบบการทำงานและวัฒนธรรมขององค์กร
4.การจัดการความเสี่ยงอย่างต่อเนื่อง
องค์กรสามารถวางแผนการจำลองฟิชชิ่งได้อย่างเป็นระบบ เช่น
· กำหนดความถี่ในการทดสอบ (รายเดือน / รายไตรมาส)
· สร้างความตื่นตัวอย่างต่อเนื่องในระยะยาว
· ประเมินผลด้วย User Risk Scores เพื่อระบุพนักงานที่มีความเสี่ยงสูง และวางแผนการฝึกอบรมเพิ่มเติมได้อย่างตรงจุด
5. ผลลัพธ์มีความแม่นยำ น่าเชื่อถือ
ระบบรองรับการตั้งค่า IP Exceptions List เพื่อ
· ลดความคลาดเคลื่อนจากระบบรักษาความปลอดภัยอื่น
· ป้องกันการเกิด False Positives
· ทำให้ผลการประเมินสะท้อนพฤติกรรมของผู้ใช้งานจริงได้อย่างแม่นยำ
ขั้นตอน Phishing Simulation ของ Trend Micro Vision One
1. ตั้งค่าพื้นฐาน เช่น ชื่อแคมเปญ วัตถุประสงค์
2. เลือกรูปแบบอีเมลฟิชชิ่ง (Phishing Template) สามารถใช้แบบสำเร็จรูปหรือสร้างขึ้นเองได้
3. เลือก Landing Page กำหนดหน้าเว็บที่ผู้ใช้จะเห็นเมื่อกดลิ้งค์
4. เลือกกลุ่มเป้าหมายตามเกณฑ์ต่างๆ (Target Users) เช่น แผนก ระดับพนักงาน กลุ่มเสี่ยง
5. ตั้งค่าการรับส่ง เลือกเวลาเริ่มต้น-สิ้นสุด กำหนดความถี่ การทยอยส่งอีเมล
6.ทดสอบจริงก่อนให้ระบบวิเคราะห์ รายงานและประเมินผลต่อไป
Phishing Simulation จึงเปรียบเสมือน “การซ้อมหนีไฟ” ในโลกไซเบอร์ แทนที่จะรอให้เกิดเหตุการณ์โจมตีจริงซึ่งอาจสร้างความเสียหายร้ายแรง องค์กรสามารถสร้างสถานการณ์จำลองเพื่อให้พนักงานได้ฝึกฝนในสภาพแวดล้อมที่ปลอดภัย พนักงานได้เรียนรู้จากความผิดพลาดโดยไม่เกิดความเสียหาย ได้รับคำแนะนำทันทีเมื่อทำผิด และเพิ่มความพร้อมในการรับมือกับภัยคุกคามจริงในอนาคต
